समानार्थी शब्द व विरुद्धार्थी शब्द | मराठी व्याकरण | Maharashtra Board

 

समानार्थी शब्द व विरुद्धार्थी शब्द

समानार्थी शब्द

1. अपाय — इजा, नुकसान
2. पांडित्य — विद्वत्ता
3. अंग — शरीर, काया, तनू
4. पुत्र — मुलगा, तनय
5. पिता — जनक, बाप, तात
6. पृथ्वी — अवनी, वसुंधरा, धरा
7. प्रभा — तेज, आभा
8. आई — माता, जननी, माउली
9. आकाश — आभाळ, गगन, नभ
10. फूल — पुष्प, कुसुम, सुमन
11. बुद्धी — मती, प्रज्ञा
12. उत्साह — स्फूर्ती
13. भ्रमर — मधुकर, भुंगा
14. उपद्रव — त्रास
15. ओंजळ — पस
16. मन — चित्त, अंतर, अंतःकरण
17. महती — मोठेपण, महत्त्व, गौरव
18. मार्ग — वाट, रस्ता, सडक
19. मासा — मत्स्य, मीन
20. कष्ट — परिश्रम, श्रम, मेहनत
21. मोहिनी — भुरळ
22. किनारा — तट, तीर
23. कमळ — पद्म, नीरज, सरोज
24. कसब — कौशल्य
25. अंकुर — कोंब
26. खडतर — कठीण, अवघड
27. खुशामत — स्तुती, प्रशंसा
28. गोष्ट — कथा, कहानी, हकिकत
29. घर — गृह, सदन, निकेतन
30. जग — दुनिया, विश्व
31. जीवन — आयुष्य, हयात
32. मृत्यू — मरण, अंत, देहान्त
33. रोग — व्याधी, आजार
34. चालीरीती — प्रथा, रिवाज
35. वारा — पवन, अनिल, वात
36. वीज — विद्युत, सौदामिनी
37. वेदना — यातना, कळ
38. व्याकूळ — विव्हळ
39. शत्रू — वैरी, दुश्मन
40. शहर — नगर
41. झाड — वृक्ष, पादप, तरू
42. शेत — वावर, शिवार, क्षेत्र
43. ढग — मेघ, जलद, पयोधर
44. गवत — तृण
45. तरुण — युवक
46. शौर्य — पराक्रम, वीरता
47. समर — लढाई, युद्ध, झुंज
48. संकट — आपत्ती
49. सागर — समुद्र, रत्नाकर, सिंधू
50. हरीण — कुरंग
51. तोंड — मुख, चेहरा, मुद्रा, आनन
52. गार — शीतल
53. थोर — महान
54. दाह — आग, जळजळ
55. धरती — धरणी, जमीन, भूमी
56. पाऊस — वर्षा, पर्जन्य
57. पाणी — जल, नीर, उदक
58. पान — पर्ण, दल
59. हिंमत — धैर्य, धाडस

विरुद्धार्थी शब्द

1. अधिक × कमी
2. अलीकडे × पलीकडे
3. आनंद × दुःख
4. आरंभ × शेवट
5. उणीव × अधिकता
6. उजेड × अंधार
7. उदार × कंजूष
8. ऊन × सावली
9. ऐलतीर × पैलतीर
10. कडू × गोड
11. खरेदी × विक्री
12. गरीब × श्रीमंत
13. ग्रामीण × शहरी
14. शिळे × ताजे
15. धनी × गरीब
16. थोडे × जास्त
17. दोष × गुण
18. भित्रा × शूर
19. अंधार × प्रकाश
20. अधोगती × प्रगती
21. अर्वाचीन × प्राचीन
22. पुढे × मागे
23. मृदू × कठीण
24. सत्य × असत्य
25. सम × विषम
26. सज्ञान × अज्ञान
27. सावध × बेसावध
28. संभाव्य × असंभाव्य
29. स्वस्त × महाग
30. स्वातंत्र्य × पारतंत्र्य
31. स्तुती × निंदा
32. सुरेल × कर्कश
33. सुंदर × कुरूप
34. सुख × दुःख
35. सूर्योदय × सूर्यास्त
36. हार × जीत
37. भरती × ओहोटी
38. अबोल × बोलका
39. कोमेजणे × फुलणे
40. लहान × मोठे
41. मित्र × शत्रू
42. शौर्य × भित्रेपणा
43. राग × प्रेम
44. हर्ष × विषाद
45. लांबी × रुंदी